بازارتبدیلات ارزی

 

افراد، شرکت ها و دولت برای خرید کالا ها یا خدمات یا سرمایه گذاری در دیگر کشور ها، ممکن است به خرید ارز کشوری که باآن مبادلات دارند، اقدام کنند. عموماً، صادر کنندگان ترجیح می دهند که ارز کشور خود را در مقابل فروش کالا یا خدمات دریافت کنند و یا ارز قابل تبدیل و قابل پذیرش بین المللی مانند دلار امریکا یا یورو به آنان پرداخت شود. برای مثال عربستان سعودی با فروش نفت به کانادا ممکن است درخواست دلار کانادا و یا حتی دلار امریکا کند که در این معامله هیچ نقشی ندارد.

بازار تبدیلات ارزی، یا بازار (FX)، مکان حقیقی یا مجازی است که در آن خرید و فروش ارز های مختلف صورت می پذیرد. بازار (FX) بسیار وسیع، پر نوسان و حجیم است. در این بازار طی 24 ساعت روز، معاملات به طور مستمر انجام می پذیرد.

با بازگشایی مراکز مالی و پولی در سر تا سر جهان، معاملات ارزی آغاز می شود. ابتدا مراکز مالی آسیا، اقیانوسیه، نیوزلند، سیدنی، توکیو، هنگ کنگ، سنگاپور و بحرین و سپس مراکز مالی اروپا مانند بانک های فرانکفورت، زوریخ، پاریس و لندن شروع به کار می کنند که با گشایش مراکز مالی ایالات متحده امریکا بازه زمانی تکمیل می شود. البته، بانک های نیویورک، شیکاگو و لس آنجلس با یکدیگر هم پوشانی ساعات کاری در طول شبانه روز دارند.

شرکت کنندگان عمده بازار تبدیلات ارز[1] و اتخاذ (وضعیت)

شرکت کنندگان عمده این بازار عبارتند از بانک ها، واسطه ها، مشتریان و بانک های مرکزی که با انگیزه های زیر در این بازار ورود و خروج دارند:

  • به دست آوردن ارز به منظور خرید کالا و خدمات ، وام یا سرمایه گذاری
  • تحصیل ارز به منظور اجتناب از ریسک یا ایجاد پوشش یا هجینگ[2] نوسانات نرخ ارز
  • تحصیل ارز به منظور کسب سود کوتاه مدت به علت نوسانات نرخ ارز، سودا گری یا سفته بازی[3]

بانک ها عمده ترین معامله گران این بازارند که قریب حجم عملیات را به خود اختصاص می دهند. پس از بانک ها، واسطه ها که به سفارش سایر شرکت کنندگان خرید و فروش ارز را انجام م ی دهند عمده شرکت کنندگان در این بازار پر هیاهو هستند.

پس از خرید یک ارز، یک وضعیت[4] برای خریدار ایجاد م ی شود که خریدار در معرض ریسک نوسانات نرخ ارز خواهد بود. مثال:

42/1                دلار/یورو                                    لحظه بعد                                    45/1                دلار امریکا/یورو
1.42                €/$                                                                     1.45                       €/$

در مثال فوق اگر یک یورو در مقابل دلار امریکا بخریم، حتی پس از چند ثانیه ممکن است نرخ یورو در مقابل دلا ر کاهش یابد. در مثال فوق 0.03 کاهش مشاهده می شود. بنا بر این در صورت خرید یک میلیون یورو در مقابل دلار امریکا و اجبار یا اختیار فروش یورو متحمل زیان 0.03 x 1000000 می شویم. بنا بر این هر چند ممکن است که یورو در مقابل دلار امریکا افزایش یابد و در نتیجه سود حاصل شود، اما احتمال زیان نیز وجود دارد.

آثار نوسانات نرخ ارز

می توان با اندکی تامل دریافت که تغییرات در نرخ ارز منجر به:

  • تغییرات در قیمت های کالا ها و خدمات وارداتی و صادراتی می شود.
  • سطح عمومی قیمت ها را متاثر می کند.
  • تصمیمات نسبت به سرمایه گذاری و گردشگری را تغییر می دهد.

نرخ های ارز نسبت به وقایع زیر به طور مستقیم یا غیر مستقیم واکنش نشان می دهند. این واکنش ممکن است فوری، با تاخیر زمانی، محسوس و حتی نا محسوس باشد. می توان عوامل و وقایع تاثیر گذار را به صورت زیر خلاصه کرد:

  • دوره های تجاری[5]
  • آمار های منتشره ارز تراز پرداخت های کشور ها پ
  • حوادث سیاسی
  • قوانین مالیاتی جدید
  • اخبار بازار سرمایه
  • انتظارات تورمی[6]
  • مدل های سرمایه گذاری بین المللی[7]
  • مسائل روان شناختی
  • سایر

در هر صورت نهایتاً عرضه و تقاضای ارز موثر ترین عامل نوسانات نرخ ارز است. انتظار می رود که با افزایش عرضه ارز نرخ ارز ارزان تر و با کاهش تقاضا، این نرخ کاهش یابد و بر عکس، با افزایش تقاضا برای ارز، نرخ آن افزایش یابد و با کاهش تقاضا، نرخ ارزان تر شود.

عرضه ارز ملی (پول ملی) متاثر از تصمیمات مقامات پولی کشور (معمولاً بانک مرکزی) است یعنی مقامات با اعمال سیاست های محتلف، نرخ ارز را در راستای منافع ملی، به ویژه جلو گیری از تورم و کاهش بیکاری و رشد تولید ناخالص ملی مدیریت می کنند.

روش های ارائه نرخ ارز در بازار های بین المللی

روش مستقیم (Direct Quotation)

در این روش که در بسیاری از بازار های پولی و مالی بین المللی برای تبدیل ارز معمول است، نرخ برابری یک یا صد واحد ارز خارجی در مقابل پول ملی (پول داخلی) اعلام می شود، مانند:

1 USD= 10.400 IRR
100 JPY= 1.460 IRR

روش غیر مستقیم (Indirect Quotation)

در این روش به جای اینکه قیمت یک یا چند واحد پول خارجی بر حسب پول ملی اعلام شود، قیمت یک یا صد واحد پول ملی در مقابل ارز خارجی اعلام می شود، مانند:

100 IRR= 0.071 USD
100 IRR= 6.85 JPY

روش قیمت (Price Quotation)

در اکثر کشور های جهان از دو روش مستقیم و غیر مستقیم برای اعلام نرخ استفاده می شود. معهذا معامله گران هنگام انجام معاملات تبدیل برای اعلام نرخ برابری ارز ها به یکدیگر از روش قیمت، که روش سومی است نیز استفاده م یکنند که دلار امریکا به منزله ارز اول یا دوم مشاهده می شود، مانند:

1 USD= 90.75 JPY
1 EUR= 1.25 USD
1 GBP= 1.47 USD

که نیاز به نمایش عدد یک نیست و اغلب حذف می شود.

قابلیت تبدیل ارز ها (Convertibility of Currencies)

ارز ها یا اسعار چنانچه در بازار های پولی و مالی بین المللی قابل تبدیل به یکدیگر باشند، آن را قابل تبدیل (Convertible) می نامند. به این معنا که بانک مرکزی کشور مربوطه نهایتاً تبدیل پذیری آن را به عهده می گیرد و می پذیرد که به طور نا محدود حاضر به قبول و تبدیل آنها به ارز های مورد تقاضا باشد. معمولاً ارزش ارزهای قابل تبدیل به وسیله عرضه و تقاضا در بازار تعیین می شود.

در صورتی که این امکان وجود نداشته باشد و بانک مرکزی از قبول بی قید و شرط پول ملی برای تبدیل آن به اسعار دیگر خودداری کند، آن را غیر قابل تبدیل (Inconvertible) می نامند.

1- قابلیت تبدیل کامل (Full Convertibility)

در این حالت هر فرد از افراد کشور می تواند آزادانه و بدون مجوز خاص، ارز یا طلا بخرد و آن را به خارج از کشور منتقل کند. در حال حاضر دلار امریکا، یورو، ین ژاپن و لیر انگلیس مهم ترین ارز های قابل معامله یا قابل تبدیل به حساب می آیند، زیرا نه فقط بانک های مرکزی آنها قابلیت تبدیل پذیری آن ها را پذیرفته، بلکه در بازار های پولی و مالی بین المللی از مقبولیت زیادی برخوردار هستند و به سهولت قابل تبدیل به سایر اسعارند. لذا ارز های قابل تبدیل ارز هایی هستند که:

الف- بانک مرکزی کشور صادر کننده به طور نا محدود ابلیت تبدیل آنها را پذیرفته باشد.

ب- در بازار های پولی و مالی بین المللی مقبولیت زیادی داشته باشند و به سهولت قابل تبدیل به ارز های دیگر باشند.

ج- قدرت ابراء در خارج از مرز های ملی را دارا باشند.

د- بانک های مرکزی سایر کشور ها پول مزبور را به منزله ارز ذخیره (Reserve Currency) در پرتفوی خود نگهداری کنند.

2- قابلیت تبدیل محدود (Limited Convertibility)

در این روش برای مقاصد و بخش های محتلف اقتصادی حد نصاب و یا محدودیت های خاصی برای تبدیل پول کشور اعلام می شود، لذا پول کشور نمی تواند بدون قید و شرط و نا محدود به سایر ارز ها تبدیل شود. در واقع کشور ها مجبورند منابع و مصارف ارزی خود را بر حسب اولویت ها، تحت ضوابط ویژه ای قرار دهند، لذا پول این کشور ها در بازار های پولی و مالی بین المللی از مقبولیت چندانی برخوردار نیست و اساساً به طور عمده خریدار ندارد.

نظام تعیین نرخ ارز

1-نرخ ثابت یا واحد ارز (Fixed Exchange Rate System)

در این نظام یک نرخ برابری ثابت برای پول ملی در مقابل سایر اسعار یا سبدی از اسعار بیگانه اعلام می شود و مورد حمایت قرار می گیرد. امکان حفظ رابطه ثابت، بستگی به عوامل گوناگون از جمله ذخایر ارزی مطلوب و وضعیت اقتصادی مساعد دارد. تجارب کشور های محتلف نشان داده است که حفظ رابطه ثابت از تداوم کمی برخوردار است.

2- نظام نرخ های متعدد یا نظام چند نرخی (Multi Exchange Rate System)

در این نظام برای مصارف و مقاصد مختلف، نرخ های متفاوتی برای برابری پول ملی با سایر ارز ها تعیین و اعلام می شود. این نظام در واقع یک نظام نرخ گذاری ارشادی و حمایتی است و می تواند نظام اقتصادی را به سمت تشویق صادرات، کسب مهارت های علمی و غیره سوق دهد. این امر مستلزم اجرای دقیق مقررات برای جلوگیری از سوء استفاده های متقاضیان و رانت خواری گوناگون است.

3- نظام نرخ شناور یا نرخ مواج ارز (Floating Exchange Rate System)

در این نظام برابری پول ملی با سایر ارز ها به مقتضای عرضه و تقاضا در بازار تعیین می شود که متاثر از وضعیت اقتصادی، سیاست های پولی و مالی، تراز تجاری، جابجایی سرمایه، عوامل سیاسی و غیره می شود. در این نظام اگر چه نرخ های برابری واقع بینانه تر از بقیه روش ها است، لیکن از ثبات کمتری نسبت به دیگر نظام ها برخوردار است.

4- نظام نرخ شناور مدیریت شده (Managed Floating Exchange Rate System)

در این نظام نرخ برابری پول ملی با سایر ارز ها به صورت شناور و تحت کنترل مقامات سیاست گذار پولی است. بدین طریق که با توجه به وضعیت و نوسانات بازار، نرخ برابری پول ملی تا حدودی حمایت و کنترل می شود. هم چنین مقامات سیاست گذار نیم نگاهی به بازار غیر رسمی دارند، برای اینکه اثرات اعمال سیاست، تا رسیدن به یک نرخ مورد نظر خنثی نشود.

اصطلاحات رایج

فاصله Bid و Offer به Spread (حاشیه سود) معروف است.

میزان Spread به کشش بازار و نوسانات نرخ ارز بستگی دارد.

Spot: بیانگر یک معامله نقدی است، بدین معنا که طرفین معامله 2 روز کاری فرصت دارند تا ارز تعهد شده را به حساب طرف مقابل واریز کنند.

Same یعنی تسویه در همان روز و Tom یعنی تسویه در روز بعد یا فردا

معاملات فرابورسی یا از راه دور Over the Counter (OTC)

[1] Foreign Exchange Marke t Participants

[2] Hedge

[3] Speculation

[4] Position

[5] Business Cycles

[6] Inflationary Expectations

[7] International Investment Pattern

نوامبر 1, 2015
نرخ روزانه ارز

بازار تبدیلات ارزی (Foreign Exchange Market)

  افراد، شرکت ها و دولت برای خرید کالا ها یا خدمات یا سرمایه گذاری در دیگر کشور ها، ممکن است به خرید ارز کشوری که […]

ristoranti cracovia


douce de vialère


giostra di simone


Doudoune Canada Goose


Camisetas De Futbol Baratas